http://img.tebyan.net/big/1390/09/20111126123721510_moharam-12.jpg
http://img.tebyan.net/big/1390/09/20111126123721510_moharam-12.jpg








امام خمینی: همه باید نظر خودشان را بدهند /

و هیچ کدام هم برایشان حتی جایز نیست که یک چیزی را بفهمند و نگویند.

/ باید وقتی می فهمند، اظهار کنند. /

این موافق هر که باشد ، باشد ، مخالف هرکه هم باشد ، باشد. /

( صحیفه امام،ج13،ص102)

آفـتـــاب در زنـجـیـــر! ... (اگر از آفتاب بیم نداشتند ، هر شمعی را گردن نمیزدند! ...) - چرا سوریه به اینجا رسید؟ وزن بازیگران منطقه‌ در نظم آیندۀ خاورمیانه



آفـتـــاب در زنـجـیـــر! ... (اگر از آفتاب بیم نداشتند ، هر شمعی را گردن نمیزدند! ...)







نوشته شده در تاریخ سه شنبه 26 شهریور 1392 توسط عـبــد عـا صـی






 

  جهت مراجعه به مرجع متن، یا عنوان اصلی، به پیوند فوق اشاره کنید


  بسم الله الرحمن الرحیم

  با سرنگونی روسای جمهور مادام العمر در کشورهای مصر و تونس، ­قدرت­های بازیگر منطقه­ای و قدرت­های بازیگر بین­المللی وارد ماجرا شدند تا بتوانند حوادثی را که در کشورهای عربی رخ داده است به گونه ای مدیریت کنند تا منافع خود را به حداکثر برسانند.
 در مورد بحرین دخالت نظامی عربستان به نفع امیرنشین بحرین، اجازه پیروزی به مردم این کشور را نداد ولی بحران هم حل نشد.
چرا بحران سوریه به اینجا رسید؟
http://s3.picofile.com/file/7939827739/SURYEH_JANGE_D8XELY_01.jpeg از فروردین 1390 در سوریه هم اتفاقاتی شروع شد و در منطقه مرزی درعا، نیروهای امنیتی رژیم تعدادی از دانش آموزان را بازداشت کردند. با چنین رفتاری پدرها و مادرهای این دانش آموزان به استانداری اعتراض کردند. اما حکومت­ به جای مدیریت مساله، آنرا سرکوب کرد. اعتراضات آرام آرام توسعه پیدا کرد تا به شهر حمص رسید. این شهر در سال 1360 شمسی به عنوان پایگاه اخوان­المسلمین در سوریه تلقی می­شد و در آن زمان مردم این شهر علیه حافظ اسد حرکت گسترده­ای انجام داده بودند که بلافاصله سرکوب شد. بعضی معتقدند تا 12 هزار نفر در این شهر کشته شدند و چون در آن زمان نظام حاکم بر جهان، دو قطبی بود و کشورها بسته به اینکه به کدام قطب گرایش بیشتری داشتند مسائل را حل می­کردند و بنابراین تبدیل به مسأله بین­المللی نشد و حافظ اسد به حکومت خود ادامه داد.
اما در تحولات کنونی جهان که با رشد سریع فناوری های ارتباطی مواجه است،
حرکت­های اعتراضی در دنیای عرب ادامه پیدا کرد و در سوریه هم این بار حرکت مخالفین خاتمه پیدا نکرد. روش دولت سوریه در برخورد با حرکت­های اجتماعی همان روش سابق بود. باید توجه داشت که اکثر نظام­های سیاسی در خاورمیانه میراث داران جنگ سرد هستند، چه نظام­هایی که طرفدار آمریکایی­ها بودند چه نظام­هایی که وابسته به شوروی بودند. فقط در ایران بود که تحولات اجتماعی روی ساختارهای حکومتی تأثیر گذاشت و اعتراضات مردمی موجب سقوط نظام شاهنشاهی وابسته به آمریکا در سال 1357 شد.
 
حافظ اسد فرمانده نیروی هوایی بود که حدود 55 سال پیش با کودتا توانست روی کار بیآید و نظام حکومتی را در دست گیرد. ساختارهای شرقی دارای چند ویژگی هستند یکی اینکه دارای حزب واحد هستند که شکل و شمایل حزبی به معنای دنیای لیبرالیستی ندارند بلکه احزاب تشکیل شده از بالا و از جانب حاکمیت هستند.
در این کشورها تقریباً انتخابات معنا و مفهوم واقعی خود را ندارد. ارتش و نیروهای امنیتی، ستون فقرات نظام حاکم هستند و حتی بخش بزرگی از اقتصاد در اختیار اینهاست و اداره کشور نیز عملاً در اختیار آنهاست. هر موضوعی از جمله مسائل اجتماعی از دیدگاه امنیتی نگریسته می­شود و در مورد حرکتهای اجتماعی هیچ انعطافی وجود ندارد. یک راه حل وجود دارد و آن برخورد امنیتی و سرکوب است. در سوریه هم وقتی حرکت های اجتماعی و اعتراضات به وجود آمد از همین روش­های خشن استفاده شد. اما حوادث سوریه فرصتی را برای مداخلات خارجی فراهم کرد و ترکیه و عربستان برای مدیریت تحولات وارد صحنه شدند.
 سه جریان در سوریه وارد بازیگری شدند که موجب شد تا نقش اصلی را که مردم داشتند نادیده بگیرند و عملاً آنها را از صحنه خارج کردند. مردمی که مسالمت آمیز تظاهرات می­کردند به ناگاه با بازیگری قدرت­های بیرونی در سوریه مواجه شدند.
قدرت­های منطقه­ای و بین­المللی هر کدام برنامه­ای را برای خود در سوریه تعریف کردند. کشورهایی مانند ترکیه، عربستان و قطر در صحنه سوریه بسیار فعال شدند. ترکیه به دلیل هم­جواری و اینکه از قدیم اخوانی­های مخالف دولت حافظ اسد و بشار اسد در ترکیه مأوا گرفته و سازماندهی شده بودند تلاش زیادی کرد تا اخوانی­ها را در سوریه روی کار بیاورد.
قطر یکی از پایگاه­های قدیمی اخوان‌المسلمین از زمان­ پدر امیر فعلی قطر بوده است. از طرف دیگر آمریکا و فرانسه هم وارد عمل شدند و مسأله آنها تفاوت­هایی با انگیزه های ترکیه و عربستان داشت. از نظر آمریکا تحولات سوریه باید به گونه­ای مدیریت می­شد که به امنیت اسرائیل و بقای اسرائیل خدشه وارد نکند.
 در این بین وقتی درگیری­ها توسعه پیدا کرد ایران به عنوان دولتی که طرفدار وضع موجود است ظاهر شد و معتقد به برگزاری انتخابات آزاد بدون مداخله خارجی است.
علت هم این است که تحلیل جمهوری اسلامی بر این قرار گرفته که مساله تحولات در سوریه فقط یک حرکت اجتماعی برای رسیدن به مردم­سالاری نیست بلکه به محض این که حرکت اعتراضی مردم شروع شد بازیگران دیگری وارد صحنه تحولات سوریه شدند تا مسائل و منافع خود را حل کنند.
اینکه حرکت در سوریه چقدر بر مردم متکی است و چقدر بر گروه­های مسلح سوال مهمی است که نیاز به تحقیق میدانی دارد ولی آنچه تا
الان می­توان مشاهده کرد این است که دولت سوریه الان در کمتر از 50% فضای جغرافیایی کشور حاکم است. تا حد زیادی بر شهرهای بزرگی مثل حلب و در روستاها و جاده­ها حاکمیت خود را از دست داده است و حتی در اطراف دمشق هم بین فرودگاه تا دمشق بدون نیروی امنیتی و اسکورت نمی­توان به راحتی تردد کرد.  اینطور نیست که همه گروه­های مسلح تحت یک فرماندهی مرکزی قرار گرفته باشند اما دخالت­های بیرونی باعث شده افرادی که به دنبال جهاد هستند از جریان القاعده سلفی و جبهه­ای که در سوریه تشکیل شده به سوریه سرازیر شوند و همه از فضای جغرافیایی ترکیه استفاده می­کنند، هزینه­های اینها را قبلاً قطر پرداخت میکرد و الان قطر را کنار زده­اند و عربستان تأمین مالی می­کند.
 
در سوریه ابتدا نیروهی زیادی از لیبی رفتند و بعضاً از همان­جا سلاح می­بردند، مقدار زیادی از افراد القاعده از یمن و پاکستان و افغانستان به سمت سوریه رفتند. در زمانی که حکومت مصر دست اخوان­المسلیمن و مرسی افتاد، آنها به شدت از اخوان سوریه حمایت می­کردند و دنبال این بودند که بشار اسد را براندازند و معتقد بودند اخوان‌المسلمین سوریه با اخوان‌المسلمین مصر پیوند دارد. افراد مسلح در مصر پایگاه آموزشی داشتند و در آنجا رسماً داوطلب جذب می­کردند و این داوطلب­ها را از طریق ترکیه به سوریه اعزام می­کردند. بعد از این که دولت اخوان در مصر کنار گذاشته شد تمام مصری­هایی که به سوریه رفته بودند برگشتند و جریان اعزام نیرو از ترکیه به مصر قطع شد و این مورد استقبال بشار اسد و دولت سوریه قرار گرفت.
مردم سوریه دنبال این هستند که دولتی روی کار آید که مردم نقشی در آن داشته باشند و آزادی های سیاسی افزایش یابد،  سلفی­ها و القاعده دنبال این هستند که با کمک عربستان و ترکیه در سوریه امارت اسلامی درست کنند.  آمریکایی­ها دنبال این هستند که امنیت اسرائیل خدشه­دار نشود. فرانسوی­ها دنبال بازگشت نفوذ خودشان در منطقه هستند. از طرفی آمریکا و عربستان و ترکیه و تا حدی هم فرانسه با القاعده هدف مشترکی دارند و آن اینکه نفوذ جمهوری اسلامی ایران در منطقه شامات از بین برود. بنابراین اتفاقی که در سوریه افتاده این است که یک حرکت مردمی تبدیل به یک فضای مداخلات بیرونی و بین­المللی شده است که مساله را بسیار پیچیده و بغرنج کرده است.
آمریکایی­ها و فرانسوی­ها و عربی­ها دنبال این بودند که مخالفین عمدتاً لائیک به همراه مذهبی­های میانه­رو دور هم در یک جریان جمع شوند و یک جایگزین برای حکومت بشار اسد درست کنند. اما صحنه میدانی که دست افراد مسلح است در اختیار این جریان مخالف سیاسی که به وجود آمده نیست بنابراین مشکلی که وجود دارد این است که این جریان سیاسی ارتباط مستقیمی با جریان داخل سوریه ندارد و حتی ارتش آزاد هم فرماندهی کامل بر گروه­های مسلح ندارد. گروه­های مسلح محلی و متفاوت و هر کدام به یک کشور خارجی وابسته تر هستند.
 تقریبا 100 هزار نفر مسلح در سوریه هستند که علیه دولت می­جنگند ولی این تعداد نیروهای فعال نیستند از این 100 هزار نفر تقریباً حدود 10 درصد یعنی 10 هزار نفر نیروی میدانی و فعال هستند که حدود 5 هزار نفر آنها از خارج وارد سوریه شده­اند. خیلی از آنها هم نمی­دانند چرا می­جنگند؟ تنها نفس جنگیدن را جهاد می­دانند.
متأسفانه مساله سوریه از زمانی که به وجود آمد باعث شد که یک جو ضد ایرانی در بین برخی از مردم جهان عرب ایجاد شود. این سوال همواره مطرح می­شود که شما معتقد به مردم­سالاری هستید چرا از حکومت استبدادی سوریه حمایت می­کنید؟ این باعث شد بسیاری از کسانی که در سه سال اخیر در تحولات کشورهای عربی نقش داشتند همیشه این سوال را می­کردند و این باعث شد نفوذ ایران در افکار جهان عرب تا حد زیادی کاهش پیدا کند. در جهان عرب گرچه اخوان‌المسلمین در برخی کشورها به قدرت رسیده ولی عمده مردم بحث اخوان و غیره را ندارند بلکه دنبال تحول در ساختارهای حکومتی دیکتاتوری هستند   و خیلی­ها فکر می­کنند از این مسیر زندگی­شان متحول می­شود. هر چند تجربه مصر جهان عرب را تا حد زیادی مأیوس کرده است.
دولت بشار اسد از ابتدا تاکنون تنها با یک روش در مورد حوادث داخلی رفتار کرده است و تمام حرکت مخالف درون سوریه را مداخله خارجی می‌بیند و براساس مفروض این مداخله خارجی یک روش بیشتر ندارد انجام عملیات نظامی و تسلط بر مناطقی که معتقدند همه تروریست هستند.
 بنابراین از دید بشار اسد مردم معترض و افراد مسلح همه تروریستند.
 بر این حساب هر چه دستشان برسد تخریب می­کنند و می­زنند همانطور که در فیلم­ها می‌بینید سوریه تبدیل به مخروبه شده است، تعداد تلفات هم بسیار بالاست گفته می­شود تا کنون نزدیک 100 هزار نفر کشته شده­اند و تا الان حدود 7 میلیون نفر جابه جا شده­اند که 2 میلیون نفر آنها به خارج از کشور فرار کرده اند.
حرکت مردم به دلیل این که تکلیف آن روشن نشده تبدیل به یکی نوع جنگ فرقه­ای هم شده است یعنی فرقه­گرایی توسعه پیدا کرده این فضای ناامنی قومی گرایی تا حدی به لبنان هم کشیده شده بنابراین روشی که حکومت حاکم به کار برده چون هوشمند نبوده باعث شده تلفات بسیارگسترده و زیاد داشته باشد.
ساختار ارتش هم­چنان باقی مانده است، گرچه قطری­ها با خرید برخی افسران سوری برای اینکه ساختار ارتش را به هم بزنند بسیار هزینه کردند ولی اینکه تا کنون ساختار ارتش باقی مانده است حائز اهمیت است. ارتش آزاد برنامه ای ریخته بود که هر کس از ارتش جدا شود حقوقش دو برابر شده و یک درجه هم به او می­دادند. بنابراین جاذبه بالایی برای جدایی ارتشیان از حکومت بشار داشتند
ولی با این حال حداکثر آماری که می­دهند تا کنون حدود 500 نفر از سران ارتش جدا شده­اند.
 از زمانی که شوروی فرو پاشید آمریکایی­ها که خود را قدرت برتر جهان تلقی می­کردند برنامه­ریزی کردند که شوری سابق که 15 کشور از آن جدا شدند و به روسیه تبدیل شد دیگر به قدرت قبلی برنگردد. آمریکایی­ها دنبال این هستند که روسیه یک قدرت منطقه­ای باشد تا قدرت بین­المللی. نقشش هم در حد قدرت درجه دو در جهان باشد.
بحث اعلام بکارگیری تسلیحات شیمیایی هم بهانه لازم را برای اجرایی کردن این برنامه در اختیار آمریکایی­ها قرار داده است و آنها می خواهند چند نقطه را در سوریه را بمباران کنند تا موجب تضعیف بیشتر بشار اسد و تقویت روحی مخالفین گردند. البته از بین بردن این بهانه و تحت نظر قرار دادن بین المللی سلاح های شیمیایی سوریه می تواند این حمله را در وضعیت کنونی منتفی کند.
مشکل بزرگی که در سوریه از دید آمریکایی‌ها وجود دارد که نمی­گذارد مساله یکسره شود اول روسیه است. روسیه بعد از فروپاشی نظام قذافی در لیبی فهمید آمریکایی­ها دنبال این هستند که تمام دنباله­های شوروی سابق در خاورمیانه را برچینند، بنابراین تمام پایگاه­های نفوذ شوروی سابق از بین خواهد رفت به همین خاطر سر سوریه محکم ایستاده­اند. حتی کشتی جنگی به دریای مدیترانه اعزام کرده اند.
دوم مسئله اسرائیل است و از این جهت مهم است که آمریکایی­ها تا جایگزین مطمئن برای بشار اسد تعیین نکنند یعنی ساختاری که جایگزین مناسبی داشته باشد که امنیت اسرائیل را به خطر نیندازد ترجیح می­دهند بشار اسد تضعیف شده در حکومت باقی بماند. چون اگر گروههایی مانند جبهة النصره و القاعده بر سوریه حاکم شوند پایگاهی در این کشور ایجاد می­شود که دوباره کشورهای منطقه را به خطر می­اندازد.
 مانع سوم ایران و حزب الله لبنان است که معتقدند بحث سقوط بشار اسد به خاطر ایجاد نظام مردم­سالار نیست بلکه به خاطر این است که امکان مقاومت در برابر اسرائیل از بین برود. البته حماس با اینکه قبلاً متحد ایران بود این نظر را ندارد و در حال حاضر بیش از 500 نفر از افراد مسلح حماس در سوریه علیه بشار اسد می­جنگند.
تصور بر این است که آمریکایی­ها و روس ها به دنبال فرمولی برای جایگزینی بشار اسد می گردند و حداکثر زمان بقای وی را تا انتخابات 2014 ارزیابی می کنند. شاید یکی از طرح­های آمریکایی­ها این باشد که با این فشارها بشار اسد و حامیانش را وارد کنند که دیگر بشار کاندیدای انتخابات آینده ریاست جمهوری نباشد.
به هر حال وضعیتی که در سوریه پیش می­رود رو به حل مسأله نیست رو به وخیم شدن اوضاع است و به نظر من اوضاع در صحنه سوریه به ضرر بشار اسد در حال جلو رفتن است اما پیش­بینی اینکه هم اکنون و در این وضعیت چه اتفاقی می­افتد شاید مشکل باشد.
در هر صورت جامعه جهانی بایستی جلوی حمله نظامی آمریکا به سوریه را بگیرد و اجازه دهد تا تغییرات در این کشور به نفع مردم و مردم سالاری صورت پذیرد.

  مـتـــن کامـــل 

 تهیه وَ تدوین : عـبـــد عـا صـی

     




درباره وبلاگ




گر در طلب لقمه نانی ، نانی /

گر در طلب گوهر كانی ، كانی /

این نكته رمز اگر بدانی ، دانی /

هر چیز كه اندر پی آنی ، آنی ...

مـــولانـــا

===============

امام خمینی:

همه باید نظر خودشان را بدهند /

و هیچ کدام هم برایشان حتی جایز نیست که یک چیزی را بفهمند و نگویند. /

باید وقتی می فهمند، اظهار کنند. /

این موافق هر که باشد ، باشد ، مخالف هرکه هم باشد ، باشد. /

( صحیفه امام،ج13،ص102)

آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :